Windows bilgisayarınız açılırken arka planda birçok program, hizmet ve yardımcı uygulama otomatik olarak çalışmaya başlayabilir. Bu programların tamamını Windows'un normal başlangıç ayarlarından görmek her zaman mümkün olmayabilir. Autoruns, Windows'un başlangıçta otomatik olarak çalıştırdığı çok daha geniş kapsamlı öğeleri görüntülemek için Microsoft Sysinternals tarafından geliştirilen güçlü bir araçtır.
Autoruns.exe Nedir?
Autoruns, Windows başlatıldığında veya kullanıcı sisteme giriş yaptığında otomatik olarak çalıştırılan programları ve bileşenleri listeleyen bir sistem yönetim aracıdır.
Program yalnızca klasik başlangıç klasörlerini göstermekle kalmaz. Kayıt Defteri'ndeki çeşitli başlangıç anahtarlarını, Windows hizmetlerini, Explorer eklentilerini, zamanlanmış görevleri, Winlogon bileşenlerini ve birçok farklı otomatik başlatma konumunu da inceleyebilir.
Microsoft'un açıklamasına göre Autoruns, Windows'un otomatik başlangıç yapılandırmalarını incelemek için kapsamlı bilgiler sunar ve üçüncü taraf başlangıç öğelerini daha kolay görebilmek için Microsoft tarafından imzalanmış girdileri gizleme seçeneğine de sahiptir.
Autoruns.exe Nasıl İndirilir?
Autoruns'u indirmek için Microsoft Sysinternals'ın resmi Autoruns sayfasını kullanabilirsiniz:
Microsoft Sysinternals Autoruns İndirme Sayfası
Microsoft'un resmi indirme sayfasında Autoruns ve komut satırı sürümü olan Autorunsc birlikte sunulmaktadır. Güncel sayfada indirme paketinin yaklaşık 3 MB olduğu belirtilmektedir.
Autoruns Nasıl Kurulur?
Autoruns klasik bir kurulum sihirbazına ihtiyaç duymaz. ZIP dosyasını indirdikten sonra Windows üzerinde istediğiniz bir klasöre çıkartabilirsiniz.
- Microsoft'un resmi Autoruns sayfasını açın.
- Autoruns paketini indirin.
- İndirilen ZIP dosyasını açın.
- Dosyaları bir klasöre çıkartın.
- İşletim sisteminiz 64-bit ise uygun Autoruns çalıştırılabilir dosyasını açın.
- Gerekirse programı Yönetici olarak çalıştırın.
Autoruns.exe Nasıl Çalıştırılır?
ZIP dosyasını çıkardıktan sonra Autoruns uygulamasını çalıştırmanız yeterlidir. Program Windows'taki otomatik başlangıç noktalarını tarayarak bunları kategoriler halinde görüntüler.
Autoruns'u açtığınızda çok sayıda kayıt görmeniz normaldir. Windows'un kendisi ve bilgisayarda kurulu uygulamalar birçok farklı otomatik başlangıç girdisi oluşturabilir.
Autoruns Sekmeleri Ne İşe Yarar?
Autoruns içerisinde başlangıç öğelerini farklı kategoriler üzerinden inceleyebilirsiniz. Örneğin aşağıdaki alanlarda otomatik çalışan bileşenleri görebilirsiniz:
- Logon: Kullanıcı Windows'a giriş yaptığında çalışan öğeler.
- Explorer: Windows Explorer ile ilişkili başlangıç bileşenleri ve eklentiler.
- Services: Windows hizmetleri.
- Scheduled Tasks: Zamanlanmış görevler.
- Drivers: Sistem başlangıcında yüklenen sürücüler.
- Winlogon: Windows oturum açma süreciyle ilişkili bileşenler.
- Boot Execute: Windows açılış sürecinde çalıştırılan bazı bileşenler.
Microsoft Girdilerini Gizleme
Autoruns'un en kullanışlı özelliklerinden biri Microsoft tarafından imzalanmış girdileri gizleyebilmesidir. Bu seçenek etkinleştirildiğinde sistemdeki üçüncü taraf yazılımlara ait başlangıç girdilerini incelemek daha kolay hale gelir.
Özellikle bilgisayar açılışında yavaşlama yaşanıyorsa bu görünüm, hangi üçüncü taraf uygulamaların Windows ile birlikte başlatıldığını anlamayı kolaylaştırabilir.
Bir Programın Otomatik Başlaması Nasıl Kapatılır?
Autoruns içerisinde bir başlangıç öğesinin yanında bulunan kutunun işaretini kaldırarak ilgili otomatik başlangıç girdisini devre dışı bırakabilirsiniz.
- Autoruns'u çalıştırın.
- Options menüsünden Microsoft girdilerini gizleme seçeneğini kullanabilirsiniz.
- İncelemek istediğiniz başlangıç öğesini bulun.
- Gerekli olduğundan emin olduğunuz bir öğeyi devre dışı bırakmak için yanındaki işareti kaldırın.
- Bilgisayarı yeniden başlatarak değişikliğin etkisini kontrol edin.
Autoruns ile Şüpheli Başlangıç Programları Nasıl İncelenir?
Bilgisayarınızda tanımadığınız bir programın otomatik olarak çalıştığından şüpheleniyorsanız Autoruns oldukça kullanışlı olabilir.
Bir başlangıç girdisini seçerek dosyanın özelliklerini ve bulunduğu konumu inceleyebilirsiniz. Özellikle dosyanın üreticisi, dijital imzası ve bulunduğu klasör gibi bilgiler değerlendirilmelidir.
Microsoft ayrıca Autoruns içerisinde imza doğrulama ve VirusTotal entegrasyonu gibi inceleme seçenekleri sunmaktadır. Ancak VirusTotal sonuçları tek başına bir dosyanın kesin olarak zararlı veya güvenli olduğunu kanıtlamaz; sonuçlar diğer bilgilerle birlikte değerlendirilmelidir.
Autoruns ile Bilgisayar Hızlandırılır mı?
Autoruns doğrudan bilgisayarın işlemcisini hızlandıran bir program değildir. Ancak Windows açılışında gereksiz yere çalışan üçüncü taraf programlarını tespit edip devre dışı bırakmanıza yardımcı olabilir.
Özellikle düşük donanımlı bilgisayarlarda Windows açılışında çok fazla uygulamanın otomatik olarak çalışması, başlangıç süresini ve ilk açılıştaki sistem yükünü artırabilir.
Autoruns.exe Güvenli mi?
Autoruns, Microsoft Sysinternals tarafından geliştirilen resmi bir Windows sistem aracıdır. En güvenli yöntem, programı Microsoft'un resmi Sysinternals sayfasından indirmektir.
Sonuç
Autoruns.exe, Windows'un başlangıçta otomatik olarak çalıştırdığı programları, hizmetleri, sürücüleri ve diğer bileşenleri ayrıntılı şekilde incelemek isteyen kullanıcılar için oldukça kullanışlı bir araçtır.
Program özellikle Windows'un açılışında hangi uygulamaların çalıştığını görmek, gereksiz başlangıç öğelerini tespit etmek ve şüpheli otomatik çalıştırmaları araştırmak için kullanılabilir.
Ancak Autoruns güçlü bir sistem yönetim aracı olduğu için ne işe yaradığını bilmediğiniz sistem bileşenlerini rastgele silmek veya devre dışı bırakmak yerine önce ilgili dosyayı ve üreticisini araştırmanız önerilir.
Kaynak: Microsoft Sysinternals – Autoruns

